Blijvende herinneringen

Voor kinderen zijn er weinig plekken zo spannend als een buitenplaats. Zelf kwam ik als kind vaak op Zwijnsbergen (bij Den Bosch), de prachtige, landelijke buitenplaats gebouwd in de 16e eeuw van mijn grootmoeder. Ik herinner me nog goed mijn strooptochten in de boomgaard, waar ik stiekem kersen en peren stal (hoewel iedereen dat natuurlijk allang wist). En dat ik als klein jongetje op zomerse middagen de pachter ‘hielp’ met het hooien, door karren vol te laden met het gedroogde gras, om vervolgens het paard te mennen op weg naar huis. De eindeloos grote tuinen met hun geheime plekken boden een fantastische gelegenheid voor de ontdekkingstochten waarmee ik mij vele middagen heb vermaakt.

Dit geldt niet alleen voor mij. Iedereen die vroeger door de bossen en parken van buiten- plaatsen struinde, heeft blijvende herinneringen opgebouwd die altijd voor een glimlach op het gezicht zorgen. En de band met deze plekken, die in je jeugd opgebouwd wordt, blijft op die manier de rest van je leven bestaan.

Met het verstrijken van de tijd, krijgt die band zelfs meer diepgang. Voor volwassenen zijn buitenplaatsen eveneens fascinerende plekken, vol verhalen en romantiek. Het kasteel met zijn geheime ruimtes was niet alleen interessant in mijn jeugd, maar de verhalen over de onderduikers die in de Tweede Wereldoorlog verscholen hebben gezeten in de daarvoor aangelegde geheime ruimte, blijven me nog steeds bezighouden. Ik kijk met een andere blik naar het gebouw waar ik vroeger verstoppertje speelde: nu waardeer ik het kasteel ook vanwege zijn esthetische en historische waarde, en het landgoed vanwege de rijkdom aan plant- en diersoorten. De waardering voor de enorme schat aan monumenten, cultuurhistorie en natuur die buitenplaatsen te bieden hebben, wordt in de loop der tijd steeds groter en gelukkig ook steeds breder in de samenleving gedragen.

De buitenplaats waar ik ben opgegroeid, vormt niet alleen een wezenlijk onderdeel van mijn leven, maar ook van het Nederlandse erfgoed. Daarom ben ik blij dat VPHB en de Vrienden van Particuliere Historische Buitenplaatsen helpen om de krachten en kennis van eigenaren en andere betrokkenen bij particuliere historische buitenplaatsen te bundelen, zodat ze zich samen sterk kunnen maken voor het behoud en beheer van dit unieke cultuurhistorische erfgoed. Juist het feit dat deze buitenplaatsen nog in particulier bezit zijn, draagt bij aan het ‘levend’ houden van dit bijzondere erfgoed. Laten we ervoor zorgen dat ook de volgende generatie ernaar toe kan gaan om mooie herinneringen op te bouwen en de verhalen te kunnen blijven vertellen.

Deze column is verschenen in het tijdschrift Arcadië van mei 2014.

Foto: Flickr, Paul Stainthorp – CC.